|
 

M.Qorki adına MSKF 1924-cü
ildə Bakı xalq təhsili şöbəsinin nəzdində 1920-ci ildə təsis edilmiş Kitabxana
kollektorunun əsasında yaradılmışdir. 1924-cü ildə səyyar kitabxana
və qiraətxanalarda olan kitabların miqdarı 305894 nüsxə olmuşdur ki, bunlardan
12710 nüsxəsi azərbaycan dilində idi.
30-cu illərin ortalarında o özünün hazırki
statusunu almış və geniş fəaliyyətə başlamışdır. Həmin illərdə respublikamızda
bir cox sənaye və tikinti müəssisələri yaranırdı. Bu zaman kitabxana xidmətini
istehsalata daha da yaxınlaşdırmaq, fəhlə və qulluqçulara onların bilavasitə
işlədikləri yerlərdə kitabla xidmət etmək zərurəti meydana çıxdı. Bu çətin,
lakin nəcib işin təşkili Mərkəzi Səyyar Kitabxana Fonduna tapşırıldı. MSKF bu
mühüm vəzifəni müvəffəqiyyətlə həyata keçirdi.
1936- cı ildə MSKF – yə rus
yazıçısı Maksim Qorkinin adı verilmişdir.
1941-1945-ci illərdə Bakı
Siyasi Maarif İdarəsinin M.Qorki adına MSKF yanında hərbi xəstəxanalara xidmət
etmək məqsədilə xüsusi kitab fondu yaradılır. Bu fonda Bakının müxtəlif
kitabxanalarından və başqa təşkilatlardan kitablar göndərilirdi ki, bu
ədəbiyyat hesabına da hərbi xəstəxanalarda və hərbi hissələrdə səyyar
kitabxanalar təşkil olunurdu. Belə səyyar kitabxanalarin yanında bir qayda
olaraq qiraətxanalar da fəaliyyət göstərirdi. Səyyar kitabxananın işçiləri
döyüşçülərə hərbi xəstəxanaların klublarında və bilavasitə onların yatdıqları
palatalarda ədəbiyyat paylayırdılar. Bu dövrdə M.Qorki adına Mərkəzi Səyyar
Kitabxana Fondu vasitəsilə hərbi xəstəxanalarda ictimai-kütləvi tədbirlər də
həyata keçirilirdi
Sonrakı dövrlərdə kitabxananın
təcrübəsi göstərdi ki, oxucularla əlaqəni möhkəmlətmək və kitabın təbliğini daha
da yaxşılaşdırmaq üçün yeni iş üsullarından istifadə etmək lazımdır. Səyyar iş
çərşivəsindən kənara çıxmaq, yeni abonement və qiraət salonu açmaq vaxtı
çatmışdı. Bu, əhalinin əksər hissəsini mütaliəyə cəlb etməyə, onların kitaba
olan ehtiyacını ödəməyə imkan yaradardı.
1950 - ci ildə kitabxanada
yalnız qadınlara məxsus abonement və lektoriya təşkil edilir. Kitabxananın
nəzdində uşaq otağı da yaradılmışdı. Analar kitabxanada məşğul olduqları
müddətdə burada onların uşaqlarına qayğı göstətilirdi.
Azəri qadınları arasında
savadsızlığı ləğv etmək işində kitabxana fondunun kollektivi təqdirəlayiq işlər
görmüşdür. Həmin məqsədlə burada “Oxuyan qadınlar” adlı dərnək yaradılmışdı.
Dərnəyin fəal üzvləri evlərdə , məktəb və klublarda kitabı təbliğ edib
yayırdılar. Dərnəyin buraxdığı divar qəzetində yeni kitablar haqqında məlumat
verilir, yaxşı kitabın insanın həyatına böyük təsiri barədə məqalələr dərc
olunurdu.
Respublikamızda “açıq rəf ”
üsulu ilk dəfə 1959- cu ildə M.Qorki adına MSKF- də tətbiq edilmışdir.
1961-ci ildə respublikamızın
kitabxanaları arasında ilk dəfə Mədəniyyət Universiteti M.Qorki adına Mərkəzi
Səyyar Kitabxana Fondunda yaradılmışdır. Bu işdə yazıçı və şairlərdən Adil
Babayev, Xəlil Rza , Əkrəm Cəfər, teatr tənqidçisi Cabir Səfərov, sənətşünas
İnqilab Kərimov, səhnə ustalarından Atamoğlan Rzayev, bəstəkarlardan Şəfiqə
Axundova və başqaları yaxından köməklik göstərmişlər.
Bu universitetin məqsədi
müəyyən ixtisas və peşə vermək deyil, dinləyiciləri daha çox maraqlandıran bir
elm haqqında sistemli bilik vermək olmuşdur.
A.Qurbanov, A.Rzayev,
S.Hacıyeva, İ.Qafqazlı, İ.Dağıstanlı, L.Bədirbəyli, H.Salayev, F.Şərifova,
Ə.Kərim, N.Həsənzadə, R.Zəbioğlu, M.İbrahim, Ş.Ələkbərova, H.Əliyev,
Ə.Bədəlbəyli, R.Əfqanlı və bir cox dəyərli sənətkarlarımız M.Qorki adına MSKF-də
fəaliyyət göstərən Mədəniyyət Universitetində təşkil olunan mühazirə və
konsertlərin, ədəbi-bədii gecələrin daimi iştirakçıları olmuşlar.
1977-1991-ci illərdə
kitabxana Azərbaycan sərhəd dairəsini kitablarla təmin etmişdir. Bunun üçün MSKF
xüsusi briqadalar şəklində məruzəçilər toplamış, həmin dairədə konsertlər,
mühazirələr təşkil etmışdir.
Bu gün M.Qorki adına Mərkəzi
Səyyar Kitabxana Fondu Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən mədəniyyət ocaqlarından
biridir. Kitabxana həmişə öz işini respublikanın ictimai-siyasi həyatı ilə
əlaqəli şəkildə qurmağa çalışır.
Kitabxananın fəaliyyətinin
hərtərəfli inkişafı kitab fondunın, eləcə də oxucuların sayının müntəzəm sürətdə
artması ilə xarakterizə olunur.
Hazırda kitabxanada 6 şöbə
fəaliyyət göstərir, kitab fondu 200 min nüsxəyə yaxındır.
Kitabxana üzrə illik kitab
verilişi 323843 nüsxə, oxucuların sayı 16 mindir.Kitabxananın fondunda
Azərbaycan dilində 82892 nüsxə ədəbiyyat vardır. 2005-ci ildən başlayaraq
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycan dilində latın
qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” 12 yanvar 2004-cü
il tarixli sərəncamı ilə nəşr olunmuş ədəbiyyatdan 422 adda 17470 nüsxə kitab
kitabxanaya hədiyyə edilmişdir.
Hal-hazırda kitabxana 17 adda
dövri nəşrlərə abunə olmuşdur. Bunlar 8 adda jurnal, 9 adda qəzetdən ibarətdir.
Kitabxana fondunda keçirilən
kütləvi tədbirlər, sərgilər, mühazirələr, ekskursiyalar, yazıçılarla, elm,
mədəniyyət və incəsənət xadimləri ilə təşkil edilən görüşlər ədəbiyyatın təbliğ
edilməsində mühüm rol oynayır. Tanınmış şair və yazıçılarla keçirilən görüşlər
oxucuların yaddaşından uzun müddət silinmir.
2009-cu ildən avtomatlaşdırma
işinə kitabxananın ən vacib sahəsi olan elektron kataloqun tərtibindən
başlanmışdır və davamlı şəkildə milli ədəbiyyata dair təsvir məlumat bazasına
daxil edilir. Bu işin həyata keçirilməsi üçün Bakı Şəhər Mədəniyyət və Turizm
İdarəsi tərəfindən kitabxana lazım olan texniki avadanlıq və inventarla təmin
olunmuşdur.
Bakı şəhər Mədəniyyət və
Turizm İdarəsinin 2008-ci ildə müxtəlif nominasiyalar üzrə kecirdiyi müsabiqədə
M.Qorki adına MSKF Bakı şəhər kitabxanaları içərisində ən fəal kitabxana,
işindəki fəaliyyətinə görə kitabxananın əməkdaşı R.Əliyeva isə ən yaxşı
mədəni-maarif işçisi kimi diplomlara layiq görülmüşlər.
Bu gün kitabxanalara dövlət
tərəfindən göstərilən diqqət və qayğı kitabxananın kollektivini daha
məsuliyyətlə çalışmağa və yeni nailiyyətlər əldə etməyə ruhlandırır.
Kitabxananın öz işində
qazanacağı uğurlar kompyuterin imkanlarından, internet texnologiyasından,
avtomatlaşdırmadan nə səviyyədə istifadə edilməsindən çox asılıdır.
Kitabxana fondunun keçmiş
ənənələri bu gün də davam etdirilir.
|